Reguliere onderzoeken

In de zwangerschap vallen er een aantal medische onderzoeken onder de reguliere standaard verloskundige zorg. Een overzicht van deze onderzoeken vind je op deze pagina met het doel van de onderzoeken en beschikbare alternatieven. Tijdens de zwangerschap leggen we je per controle uit wat de voor jou relevante onderzoeken kunnen zijn. Je kan dan zelf aangeven of je gebruik wenst te maken van de onderzoeken die worden aangeboden. Wil je meer informatie over deze onderzoeken informeer hier dan over bij jouw verloskundige.

Eerste trimester (0 – 13 weken)

Bloedonderzoek:
Bloedonderzoek wordt tussen de 8 en 10 weken van de zwangerschap verricht. Deze screening is bedoeld om afwijkingen op te sporen die van belang kunnen zijn voor jouw gezondheid of die van je baby tijdens de zwangerschap en de bevalling. Er wordt gekeken naar:

  • Bloedgroep, Rhesusfactor (D en c)

  • Irregulaire antistoffen (afweerstoffen tegen andere bloedgroepen)

  • Onderzoek naar bloedarmoede door ijzergebrek

  • Glucosecontrole

  • Onderzoek naar infectieziekten zoals HIV, Hepatitis B en Lues

Echo intacte zwangerschap (vroege echo):
Tussen de 8-10 weken zwangerschap kunnen wij indien gewenst een echo maken om te kijken of het hartje van het kindje al klopt. Dit noemen wij een vitaliteits-pretecho.  

Daarnaast kunnen wij controleren of het gaat om een eenling- of een meerlingzwangerschap en of de innesteling van de baby in de baarmoeder heeft plaatsgevonden. Deze onderdelen worden ook tijdens de termijnecho onderzocht. De celdeling van het vruchtje in de eerste weken gaat erg snel wat de ontwikkeling kwetsbaar maakt. Om deze reden wordt een vroege echo zonder medische indicatie door sommige instanties en onderzoekers afgeraden. In Nederland wordt deze vroege echo steeds vaker verricht als standaard onderzoek. Wij zullen aan jou vragen of deze echo voor jou wenselijk is. De echo wordt niet vergoed door de verzekering maar wordt door de praktijk gratis aangeboden.

Termijnecho:
Bij 12 weken zwangerschapsduur kunnen wij aan de hand van een termijnecho bepalen wat de uitgerekende datum kan is. Bij deze echo kunnen wij nauwkeurig meten hoe oud jullie kindje is en wat de uitgerekende datum is (precies 40 weken zwangerschap). Op basis van die uitgerekende datum kunnen wij vaststellen wanneer de uitgerekende periode is. Namelijk 3 weken voor en 2 weken na de uitgerekende datum; tussen 37 weken en 42 weken zwangerschapsduur. 

Wat als je geen echo’s wil?
Als je liever geen echo’s laat maken, dan kunnen wij ook de uitgerekende datum bepalen op basis van de eerste dag van de laatste menstruatie (EDLM). Uit onderzoeken blijkt dat in 40% van deze gevallen de EDLM niet bekend is of dat de vastgestelde datum onbetrouwbaar is. Voorwaarde voor een berekening op basis van de EDLM is een regelmatige cyclus en heeft een marge van ongeveer 2-7 dagen. Bij een onregelmatige cyclus kan deze marge erg verschillen en is daarom niet betrouwbaar. Het berekenen van een betrouwbare uitgerekende datum is belangrijk om vast te stellen of de groei van je baby normaal verloopt, om eventuele onderzoeken tijdig in te zetten en om te bepalen tijdens de bevalling of het gaat om een premature (te vroeg geboren), voldragen of serotiene (overdragen) baby.

Harttonen van de baby luisteren:
Het horen van de harttonen van de baby kan middels een doptone via de buik vanaf ongeveer 12 weken. Dit kan alleen als de baarmoeder al voelbaar is boven het schaambot. Door middel van ultra-geluidsgolven wordt het signaal weerkaatst en maakt de doptone de hartslag hoorbaar. Elk bezoek aan de verloskundige kunnen wij de harttonen van jullie baby beluisteren en controleren op frequentie en ritme.
Je verloskundige kan ook middels een fetoscoop of een toeter luisteren naar het hartje van de baby. Dit kan met een toeter vanaf een zwangerschapsduur van circa 26 weken. Hierbij wordt geen gebruik gemaakt van ultrageluidsgolven. Tijdens de bevalling kan deze methode ook gebruikt worden. Echter niet onder water. 

Bloeddruk meten:
Elke controle zullen wij jouw bloeddruk meten. Het doel hiervan is om afwijkingen op te sporen en advies te kunnen geven ten aanzien van een lage bloeddruk of een juist hoge bloeddruk.


Tweede trimester (13 – 27 weken)

Uitwendig onderzoek:
Vanaf de zwangerschapsduur van 12 weken voelt de verloskundige elke controle aan jouw buik om de groei van de baarmoeder en dus het kindje te controleren. De groei wordt nauwlettend in de gaten gehouden middels het bijhouden van centimeters. Deze centimeters zetten wij uit op de individuele groeicurve. De groeicurve van jouw kindje is afhankelijk van bijvoorbeeld jouw eigen lengte en je etniciteit. Op het moment dat groei van je baarmoeder afwijkt van deze curve adviseren wij een groeiecho. Vanaf een zwangerschapsduur van ongeveer 26 weken kan de ligging van de baby worden gevoeld. Ook wordt de hoeveelheid vruchtwater gecontroleerd. 

Glucose onderzoek:
Sommige groepen vrouwen hebben meer kans op het ontwikkelen van diabetes gravidarum, of te wel zwangerschapssuiker. Deze vrouwen komen daarom in aanmerking om in de zwangerschap een screening te krijgen om te onderzoeken of ze dit daadwerkelijk hebben. Dit kan op verschillende manieren.
De meest betrouwbare manier is de orale glucose toleratietest (OGTT) waarbij het glucose gehalte van het lichaam wordt getest door het drinken van een glucosedrankje. De glucose (suiker) in het bloed wordt eenmalig nuchter getest en een uur na het drinken van het drankje nog een keer. Hierdoor meet de test de reactie van de glucosewerking in het lichaam. Een nadeel kan zijn dat sommige vrouwen misselijk kunnen worden van het drankje.

Een alternatief voor de OGTT is een glucose dagcurve. Deze test is minder belastend maar ook minder betrouwbaar. Bij deze test eet je wat je normaal gesproken ook zou eten en wordt er na de maaltijd gekeken hoe jouw glucosegehalte hierop reageert. De test is minder betrouwbaar omdat niet objectief is hoeveel glucose jouw normale maaltijd bevat.

De verloskundige zal jou vertellen of een glucose onderzoek bij jou geïndiceerd is.

Onderzoek bij Rhesus D en c dragerschap:
Bij 27 weken zwangerschap kan extra bloedonderzoek worden verricht als je Rhesus D en/of c negatief bent. Het bloed wordt dan onderzocht of je antistoffen bij je draagt die andere bloedgroepen afbreken. Dit is belangrijk omdat de baby mogelijk een andere bloedgroep kan hebben dan jij. Als dit zo is, kan in het geval van Rhesus D een injectie worden gegeven om te voorkomen dat jouw bloed het bloed van de baby afbreekt. Deze injectie wordt ook wel anti-D genoemd. Bij Rhesus c bestaat deze injectie niet, maar wordt het bloed nauwkeurig in de gaten gehouden om de eventuele opbouw van antistoffen te controleren.


Derde trimester (28 weken – bevalling)

De ligging van je baby:
Naast dat wij elke controle je bloeddruk meten en de groei van je kind nauwkeurig in de gaten houden, beoordelen wij de ligging van je baby. Dit doen wij handmatig. Uit onderzoek is gebleken dat routinematig echoscopisch de ligging van de baby beoordelen vaker voor een onverwachte liggingsafwijking zorgt bij de bevalling dan wanneer dit op indicatie gebeurd. Om deze reden beoordelen wij de ligging van je baby handmatig en indien er vanaf 34 weken twijfel is over een hoofdligging wordt dit onderzocht met de echo.

Onderzoek naar ijzergebrek:
Tussen de 28 en 31 weken zwangerschap is jouw ijzergehalte op het laagste punt. Daarom kunnen wij op dat moment het beste het ijzergehalte in jouw bloed controleren op ijzergebrek. Mocht dit het geval zijn kan dit tijdig voor de bevalling worden behandeld met voedingsveranderingen of ijzersuppletie. In overleg met jou wordt gekeken wat het beste past.